Bilim insanlarına göre bu görüntü, buzdağının yapısal olarak zayıfladığı ve hızla parçalanacağı “son evreye” girildiğinin güçlü bir işareti.
40 yıllık yolculuk
A23A’nın hikâyesi, 1986 yazında Antarktika’daki Filchner–Ronne Buz Sahanlığı’ndan kopmasıyla başladı. Ancak kısa süre sonra deniz tabanına takıldığı için yıllarca yerinden kıpırdayamadı. Bu durum, buzdağının neredeyse hiç küçülmeden adeta “donmuş bir zaman kapsülü” gibi kalmasına yol açtı.
2020 yılında nihayet serbest kalan A23A, Antarktika’dan uzaklaşarak Güney Okyanusu’nda uzun ve olaylı bir yolculuğa çıktı. Bir dönem dev bir okyanus girdabına kapılan buzdağı, aylarca kendi etrafında döndü. 2024’ün sonlarında bu girdaptan kurtularak Güney Georgia Adası’na doğru sürüklenmeye başladı.
Ekosistem endişesi
Bilim insanları, buzdağının adaya oturması halinde penguenlerin ve diğer deniz canlılarının beslenme rotalarının kesilebileceği konusunda uyarılarda bulunmuştu. En kötü senaryo gerçekleşmedi; A23A, adaya ulaşamadan 2025 Mayıs ayında parçalanma sürecine girdi.
“Mavi lapa” alarmı
Uydu görüntülerinde buzdağının maviye dönmesinin nedeni, yüzeyde oluşan erime gölcükleri. Bu gölcükler yalnızca renk değişimi değil, aynı zamanda ciddi bir uyarı anlamına geliyor. Çünkü eriyen su, buzun çatlaklarına dolarak ağırlık oluşturuyor ve çatlakların hızla genişlemesine neden oluyor.
Gölcüklerin şeritler halinde dizilmesi, buzdağının içindeki eski iz ve olukların hâlâ yüzeye yansıdığını gösteriyor. Fotoğraflarda dikkat çeken bir diğer unsur ise kenarlardaki beyaz “set” görünümleri ve buzdağının çevresini saran gri, çamurumsu tabaka. Bu tabaka; kopan küçük buz parçaları, kar ve eriyik karışımından oluşuyor ve parçalanmanın hızlandığına işaret ediyor.
Sonu yaklaştı mı?
A23A, Güney Atlantik’e doğru ilerledikçe daha sıcak sularla karşılaşıyor ve hızla eriyor. Son veriler, buzdağının artık eski boyutunun yaklaşık üçte birine düştüğünü ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu aşamada günler ya da haftalar içinde çok daha hızlı bir dağılma süreci yaşanabileceğini belirtiyor.
40 yıla yaklaşan ömrü boyunca defalarca “dünyanın en büyük buzdağı” unvanını alan ve kaybeden A23A, son olarak 2023’te bu zirveye yeniden çıkmıştı. Ancak 2025 sonbaharında unvanını D15A’ya kaptırdı. Şimdi geriye, mavi gölcüklerle delik deşik olmuş, parçalanmaya hazır bir devin son sahneleri kaldı.
