Türkiye, Avrupa’daki havası en kirli şehirler listesinde öne çıktı. 2025 verilerine göre, Iğdır yıllık ortalama 64,4 µg/m³ PM2.5 seviyeleriyle Avrupa’nın havası en kirli şehri olurken, Buca 51,5 µg/m³ ile ikinci sırayı aldı. Gödekli, Konya ve Düzce ise ilk 10’da yer alan diğer şehirler oldu. Bu seviyeler, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) güvenli olarak kabul ettiği 5 µg/m³’ün çok üzerinde bulunuyor.

Avrupa'daki diğer ülkeler arasında Bosna-Hersek, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Moldova, Romanya, Karadağ ve Polonya da PM2.5 yoğunluğunun 15 µg/m³’ün üzerinde olduğu şehirler bildirdi. Ancak Türkiye, listenin yarısını oluşturan şehirleriyle dikkat çekiyor.
Türkiye’deki yüksek kirlilik, fosil yakıt kullanımının yoğunluğu, sanayi kaynaklı emisyonlar, yoğun trafik ve meteorolojik koşulların kirleticileri yerde tutması gibi birden fazla faktörden kaynaklanıyor.

Coğrafya önemli etken
Uzmanlar, Türkiye’de özellikle kömürle çalışan enerji santralleri, düşük kaliteli kömür ve odun kullanılan evler ile verimsiz sobaların sorunu ağırlaştırdığını belirtiyor. Ayrıca coğrafi yapının ve hava koşullarının kirleticilerin yere yakın kalmasına neden olduğu vurgulanıyor. İlk 10 şehir arasında, Sırbistan’dan Novi Pazar 34,1 µg/m³ ile üçüncü sırada yer alırken, Bosna-Hersek’ten Prijedor beşinci, Gorazde yedinci ve Gračanica dokuzuncu sırada bulunuyor. 10'uncu sırada ise Sırbistan’dan Cacak yer alıyor.
Bu şehirlerdeki yüksek kirlilik ortak nedenlerden kaynaklanıyor: Kömürle çalışan enerji santralleri, düşük kaliteli kömür ve odunla ısınan evler, verimsiz sobalar ve yoğun trafik. Ayrıca coğrafi yapı ve meteorolojik koşullar, kirleticilerin yere yakın kalmasını sağlayarak sorunu daha da büyütüyor.