Uluslararası bir keşif gezisi, okyanus tabanının altında yer alan ve bugüne kadar büyük ölçüde gizemini koruyan tatlı su rezervlerini ilk kez kapsamlı biçimde belgeledi. Bulgular, dünya genelindeki kıyı toplulukları için kritik öneme sahip olabilecek yeni bir yer altı su sistemi hakkında önemli bilgiler sundu.

Gezegenimizin yüzeyinin yaklaşık yüzde 70’i sularla kaplı olmasına rağmen, tatlı suyun önemli bir bölümü yer altı su kaynaklarında depolanıyor. Birçok kıyı bölgesi, içme suyu ve tarımsal ihtiyaçlarını bu yer altı kaynaklarından karşılıyor. Bilim insanları, yer altındaki tatlı ve hafif tuzlu suların deniz tabanının altından açık denize doğru uzandığını uzun süredir biliyordu; ancak bu sistemler şimdiye kadar neredeyse hiç ayrıntılı şekilde incelenmemişti.

Bu boşluğu dolduran Uluslararası Okyanus Keşif Programı’nın 501. Seferi, deniz tabanının yaklaşık 200 metre altında “tatlılaşmış su” olarak tanımlanan suyu belgeledi ve örnekledi. New England kıyıları açıklarında okyanus tabanının altından alınan çökelti örnekleri, açık denizde gizli tatlı su sistemlerinin varlığını ilk kez doğrudan doğruladı.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların dünya genelindeki benzer ancak henüz keşfedilmemiş su rezervlerine de ışık tutabileceğini belirtiyor. Devam eden çalışmalarda, tortularda depolanan suyu yerinde tutan ve “su geçirmez tabakalar” olarak adlandırılan kumlu katmanlar da dahil olmak üzere farklı jeolojik birimlerden örnekler alınması hedefleniyor.

Colorado Maden Okulu’ndan jeolog Brandon Dugan, “Tatlılaşmış suyun hem denizel hem de karasal tortullarda, birden fazla tortu türünde bulunduğunu görmek bizi heyecanlandırdı” dedi.

Bilim insanları, birçok kıyı bölgesinin tatlı su ihtiyacı için yer altı suyuna bağımlı olması nedeniyle bu keşfin toplumsal açıdan büyük önem taşıdığını vurguluyor. ABD’nin kuzeydoğu kıyıları, açık deniz tatlı su rezervlerine sahip olduğu düşünülen en çok incelenen bölgeler arasında yer alıyor. Tahminlere göre, New Jersey ile Maine arasındaki Atlantik kıta kenarı boyunca yaklaşık 1300 kilometreküp depolanmış tatlı su bulunuyor.

Bu miktarı somutlaştırmak için araştırmacılar, New York kentinin yılda yaklaşık 1,5 kilometreküp (1,5 trilyon litre) tatlı su tükettiğine dikkat çekiyor.

Leicester Üniversitesi’nden sedimentolog Sarah Davies, “501. Seferi en başından itibaren yenilikçi oldu; okyanus sondaj topluluğuna yeni araçlar, yeni yöntemler ve yeni işbirlikleri kazandırdı” değerlendirmesinde bulundu.

13 ülkeden yaklaşık 40 araştırmacının yürüttüğü çalışmalar, besin maddelerinin kıta sahanlığı tortularında nasıl döngüye girdiğini ve bu süreçlerin okyanus ekosistemlerini nasıl şekillendirdiğini de ortaya koymayı amaçlıyor. Dr. Davies, “Karada yürütülen çalışmalar bu ivmeyi sürdürüyor ve elde edilen örnekler şimdiden heyecan verici bir hikâye anlatıyor” dedi.